← Blog

Kiedy należy wykonać cytologię w ramach programu profilaktycznego NFZ?

Dowiedz się, kiedy należy wykonać cytologię w ramach programu profilaktycznego NFZ i jak często można korzystać z badania w ramach profilaktyki raka szyjki macicy. Nie chcesz przegapić terminu kolejnego badania? Dodaj go do aplikacji, aby pamiętać o regularnej profilaktyce.

Opublikowano: 17 sierpnia 2026
Zaktualizowano: 24 sierpnia 2026

Kiedy należy wykonać cytologię w ramach programu profilaktycznego NFZ?

Najważniejsze informacje

  • Program profilaktyki raka szyjki macicy obejmuje kobiety w wieku 25–64 lata.
  • Od 1 sierpnia 2026 r. podstawowym badaniem przesiewowym w programie jest test HPV HR z genotypowaniem, wykonywany co 5 lat.
  • Klasyczna cytologia była wykonywana w programie co 3 lata, ale ten schemat obowiązywał tylko do 31 lipca 2026 r.
  • Jeżeli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonuje się cytologię na podłożu płynnym (LBC).
  • Do udziału w programie profilaktyki raka szyjki macicy nie jest potrzebne skierowanie.
  • Częstotliwość kolejnych badań może zależeć od uzyskanego wyniku i zaleceń lekarza.

Nie chcesz zapomnieć o badaniu profilaktycznym szyjki macicy?

Dodaj ten termin do swojego konta i otrzymaj przypomnienie przed upływem ważności.

Co ile lat wykonuje się cytologię w programie NFZ?

Od 1 sierpnia 2026 r. klasyczna cytologia nie jest już podstawowym badaniem przesiewowym w programie profilaktyki raka szyjki macicy.

W programie stosowany jest obecnie przede wszystkim test HPV HR z genotypowaniem. Badanie wykonuje się co 5 lat, jeżeli kobieta spełnia kryteria udziału w programie.

Jeżeli test HPV HR da wynik dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym, czyli LBC.

Kto może skorzystać z programu profilaktyki raka szyjki macicy?

Program jest przeznaczony dla kobiet w wieku 25–64 lata, które spełniają określone kryteria kwalifikacji.

Badanie można wykonać bez skierowania w placówkach realizujących program na podstawie umowy z NFZ.

Czy cytologia klasyczna nadal jest wykonywana na NFZ?

W ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy klasyczna cytologia była wykonywana co 3 lata, ale ten sposób badań obowiązywał do 31 lipca 2026 r.

Od 1 sierpnia 2026 r. program działa według nowego schematu, w którym podstawowym badaniem jest test HPV HR.

Nie oznacza to, że cytologia całkowicie zniknęła z programu. Jeżeli test HPV HR jest dodatni, z pobranego wcześniej materiału wykonywana jest cytologia płynna LBC.

Co jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni?

Dodatni wynik testu HPV HR nie oznacza automatycznie raka szyjki macicy.

W takiej sytuacji z tego samego pobranego materiału wykonuje się cytologię na podłożu płynnym (LBC). Nie ma więc potrzeby ponownego pobierania wymazu.

Dalsze postępowanie i termin kolejnego badania zależą od wyników oraz zaleceń medycznych.

Czy można wybrać klasyczną cytologię zamiast testu HPV HR?

W ramach aktualnego programu profilaktyki raka szyjki macicy od 1 sierpnia 2026 r. podstawowym schematem jest test HPV HR z genotypowaniem.

Dlatego przed wykonaniem badania warto sprawdzić aktualne zasady programu oraz placówkę, w której badanie ma być wykonane.

Czy badanie w programie NFZ jest bezpłatne?

Tak. Badania wykonywane w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy są finansowane przez NFZ.

Do udziału w programie nie jest potrzebne skierowanie.

FAQ

Co ile lat robi się cytologię na NFZ?

Od 1 sierpnia 2026 r. podstawowym badaniem programu nie jest już klasyczna cytologia wykonywana co 3 lata. Podstawowym badaniem jest test HPV HR z genotypowaniem wykonywany co 5 lat.

Czy cytologia na NFZ jest jeszcze dostępna?

Cytologia płynna LBC jest wykonywana w ramach programu po dodatnim wyniku testu HPV HR, z tego samego pobranego materiału.

Od jakiego wieku można skorzystać z programu?

Program profilaktyki raka szyjki macicy obejmuje kobiety w wieku 25–64 lata, które spełniają kryteria programu.

Czy na cytologię profilaktyczną na NFZ potrzebne jest skierowanie?

Nie. Do udziału w programie nie jest potrzebne skierowanie.

Czy dodatni wynik HPV oznacza raka?

Nie. Dodatni wynik testu HPV HR oznacza wykrycie wysokoonkogennego typu HPV i wymaga dalszego postępowania zgodnie z zasadami programu. Sam dodatni wynik nie jest rozpoznaniem raka.

Podsumowanie

Od 1 sierpnia 2026 r. w programie profilaktyki raka szyjki macicy NFZ podstawowym badaniem przesiewowym jest test HPV HR z genotypowaniem, wykonywany co 5 lat.

Klasyczna cytologia wykonywana co 3 lata była elementem dotychczasowego programu, ale ten schemat obowiązywał do 31 lipca 2026 r.

Jeżeli test HPV HR jest dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonuje się cytologię płynną LBC.

Program obejmuje kobiety w wieku 25–64 lata i nie wymaga skierowania.

Nie chcesz zapomnieć o badaniu profilaktycznym szyjki macicy?

Dodaj ten termin do swojego konta i otrzymaj przypomnienie przed upływem ważności.

Oficjalne informacje

Program profilaktyki raka szyjki macicy jest finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

NFZ wskazuje, że obecnie w programie dostępny jest test HPV HR z genotypowaniem wykonywany co 5 lat. W przypadku dodatniego wyniku z tego samego materiału wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC).

Klasyczna cytologia w trzyletnim interwale była alternatywnym schematem programu, ale obowiązywała do 31 lipca 2026 r.

Program obejmuje kobiety w wieku 25–64 lata. Do udziału nie jest potrzebne skierowanie.

Powiązane artykuły